Jeśli szukasz miejsca, które zachwyca renesansową architekturą, a jednocześnie pozwala uciec od zgiełku masowej turystyki, Książ Wielki w Małopolsce to cel, który z pewnością przypadnie Ci do gustu. To prawdziwa perełka, często niedoceniana, a moim zdaniem niesłusznie, oferująca unikalne połączenie historii, sztuki i spokoju.
Książ Wielki renesansowa perła Małopolski z pałacem dostępnym głównie z zewnątrz
- Książ Wielki to malownicza miejscowość w Małopolsce, którą należy odróżnić od znacznie bardziej znanego Zamku Książ koło Wałbrzycha.
- Główną atrakcją jest renesansowy Pałac "Na Mirowie", zaprojektowany prawdopodobnie przez Santi Gucciego.
- Pałac pełni obecnie funkcję szkoły, co oznacza, że jego wnętrza są niedostępne dla turystów, ale można podziwiać go z zewnątrz i spacerować po parku.
- W miejscowości warto również odwiedzić gotycki kościół św. Wojciecha oraz romantyczne ruiny klasztoru Augustianów.
- Książ Wielki, położony blisko trasy S7, stanowi świetny przystanek w podróży lub bazę wypadową do zwiedzania atrakcji Małopolski, takich jak Miechów czy Ojcowski Park Narodowy.
Książ Wielki: Małopolska perełka, którą łatwo pomylić
Małopolska perełka kontra dolnośląski gigant: uniknij najczęstszej pomyłki turystów
Zacznijmy od kwestii kluczowej, która często wprowadza w błąd wielu podróżników: Książ Wielki w Małopolsce to nie to samo co słynny Zamek Książ koło Wałbrzycha na Dolnym Śląsku. To dwie zupełnie różne lokalizacje, odległe od siebie o setki kilometrów, oferujące odmienne doświadczenia turystyczne. Zamek Książ to monumentalna, rozbudowana twierdza, znana z tajemnic II wojny światowej i podziemnych tuneli. Natomiast Książ Wielki, o którym piszę, to urokliwa miejscowość w województwie małopolskim, której główną atrakcją jest renesansowy pałac, bardziej kameralny, ale równie fascynujący. Moją intencją jest przybliżenie Wam tej mniej znanej, ale absolutnie wartej uwagi małopolskiej miejscowości.
Dlaczego warto zjechać z trasy S7, by odkryć tę miejscowość?
Książ Wielki to idealny przystanek dla tych, którzy podróżują trasą S7 między Krakowem a Warszawą i szukają czegoś więcej niż tylko stacji benzynowej. Położenie miejscowości sprawia, że jest to doskonały punkt na krótką przerwę, podczas której można zanurzyć się w historię i podziwiać piękną architekturę. Uważam, że warto poświęcić tu chwilę, by odkryć unikalny charakter tego miejsca, jego renesansowe dziedzictwo i poczuć atmosferę dawnych wieków. To nie tylko odskocznia od autostradowego zgiełku, ale prawdziwa lekcja historii na żywo.
Pałac "Na Mirowie": Renesansowe arcydzieło skrywające szkolne mury
Santi Gucci kim był mistrz, który stworzył małopolski klejnot?
Główną atrakcją Książa Wielkiego jest bez wątpienia Pałac "Na Mirowie", prawdziwa perła polskiego renesansu. Jego projekt przypisywany jest Santiemu Gucciemu, florenckiemu architektowi i rzeźbiarzowi, który działał w Polsce w XVI wieku. Gucci to postać niezwykle ważna dla polskiej sztuki renesansowej spod jego dłuta wyszły takie arcydzieła jak Kaplica Zygmuntowska na Wawelu, nagrobki królewskie czy pałac w Baranowie Sandomierskim. Jego obecność w Książu Wielkim świadczy o randze fundatorów i znaczeniu tego miejsca w epoce renesansu. To właśnie dzięki jego geniuszowi możemy dziś podziwiać tak wyrafinowaną i harmonijną architekturę.
Historia wyryta w kamieniu: od rodu Myszkowskich po wizytę Piłsudskiego
Pałac został wzniesiony w latach 1585-1595 dla biskupa Piotra Myszkowskiego, a następnie przeszedł w ręce jego bratanka, kasztelana oświęcimskiego Zygmunta Myszkowskiego. Pierwotnie renesansowy, pałac doświadczył późniejszych przebudów barokowych w XVII wieku i neogotyckich w XIX wieku, które nadały mu obecny, złożony charakter. Historia pałacu to także świadectwo ważnych wydarzeń narodowych. W jego murach, w sierpniu 1914 roku, nocował Józef Piłsudski podczas marszu I Kompanii Kadrowej. To pokazuje, jak głęboko to miejsce jest wpisane w polskie dzieje.
W sierpniu 1914 roku w pałacu nocował Józef Piłsudski podczas marszu I Kompanii Kadrowej.
Architektoniczne detale, na które musisz zwrócić uwagę
Spacerując wokół pałacu, warto zwrócić uwagę na szereg detali architektonicznych, które świadczą o jego renesansowym rodowodzie. Ja zawsze zachęcam do uważnego podziwiania każdego elementu. Z pewnością zauważysz boniowane elewacje, czyli ozdobne opracowanie muru, które imituje kamienne bloki. Uwagę zwracają także pięknie rzeźbione portale, zwłaszcza ten główny, oraz bogato zdobione obramowania okien. Te elementy, choć czasem niedostrzegane w pośpiechu, są prawdziwymi świadectwami mistrzostwa rzemieślników epoki renesansu i sprawiają, że pałac jest tak wyjątkowy.
- Boniowane elewacje: Charakterystyczne dla renesansu, nadają budowli monumentalności.
- Rzeźbione portale: Szczególnie główny portal, bogato zdobiony, stanowi wizytówkę pałacu.
- Obramowania okien: Detale świadczące o kunszcie artystów i dbałości o estetykę.
- Symetryczna bryła: Odzwierciedla renesansowe dążenie do harmonii i proporcji.
Zwiedzanie w praktyce: Co możesz zobaczyć, a gdzie drzwi pozostaną zamknięte?
Niestety, muszę od razu rozwiać wszelkie wątpliwości: Pałac "Na Mirowie" w Książu Wielkim pełni obecnie funkcję Zespołu Szkół im. Wincentego Witosa. Oznacza to, że wnętrza pałacu są niedostępne dla turystów. Wiem, że to może być rozczarowujące, ale mimo to uważam, że warto tu przyjechać. Możliwość podziwiania renesansowej architektury z zewnątrz, spacer po otaczającym parku i chłonięcie atmosfery tego miejsca to doświadczenie samo w sobie. Pamiętajmy, że niektóre zabytki, choć nieotwarte dla publiczności, nadal mają ogromną wartość historyczną i estetyczną.
Tajemnicze pawilony i park idealne miejsce na spacer i zdjęcia
W skład zespołu pałacowego wchodzą również dwa symetryczne pawilony, które pierwotnie pełniły funkcje kaplicy i biblioteki. Są one integralną częścią założenia i warto im się przyjrzeć. Otaczający pałac park to z kolei idealne miejsce na spokojny spacer. Można tu odpocząć, podziwiać zieleń i oczywiście zrobić piękne zdjęcia pałacu z różnych perspektyw. To właśnie w parku najlepiej docenić majestat i harmonię renesansowej budowli. Moim zdaniem, nawet bez dostępu do wnętrz, cały kompleks pałacowo-parkowy oferuje wystarczająco dużo, by spędzić tu miłe chwile.
Książ Wielki to nie tylko pałac: Odkryj inne skarby miasteczka
Kościół św. Wojciecha gotyckie serce miasta z renesansową duszą
Oprócz pałacu, Książ Wielki ma do zaoferowania inne ciekawe zabytki. Jednym z nich jest kościół parafialny pw. św. Wojciecha. Jego początki sięgają gotyku, o czym świadczą najstarsze fragmenty, a wzmiankowany był już w 1325 roku. Przez wieki był wielokrotnie przebudowywany, co nadało mu dzisiejszy, eklektyczny charakter. Wewnątrz kościoła warto zwrócić uwagę na renesansowy obraz Matki Bożej Pocieszenia oraz cenne, XVI-wieczne płyty nagrobne rodu Tęczyńskich. To miejsce, gdzie historia i sztuka splatają się, tworząc niezwykłą atmosferę.
Ruiny klasztoru Augustianów świadek minionej potęgi w romantycznej odsłonie
Kolejnym intrygującym miejscem są ruiny dawnego kościoła i klasztoru Augustianów pw. św. Ducha. Ufundowany w stylu gotyckim, dziś budynek jest w znacznej części zrujnowany, co nadaje mu niezwykle romantyczny, a zarazem nieco melancholijny charakter. Dla mnie to miejsce ma swój niepowtarzalny urok pozwala wyobrazić sobie minioną świetność i poczuć upływ czasu. Ruiny klasztoru to świetne tło do zdjęć i idealne miejsce dla tych, którzy cenią sobie niezwykłe, nieco tajemnicze widoki. To świadectwo dawnej potęgi, która dziś przemawia ciszą i pięknem rozpadu.
Odkryj okolicę: Książ Wielki jako baza wypadowa
Zaledwie krok do Miechowa i polskiej Jerozolimy
Jeśli już jesteście w Książu Wielkim, grzechem byłoby nie odwiedzić pobliskiego Miechowa, oddalonego zaledwie o około 7 km. To miejsce o niezwykłym znaczeniu historycznym i religijnym. W Miechowie znajduje się Bazylika Grobu Bożego, która kryje unikatową w skali Europy replikę Grobu Jerozolimskiego. To fascynujące doświadczenie, które przenosi nas w czasy krucjat i pielgrzymek do Ziemi Świętej. Łatwość dojazdu sprawia, że Miechów to idealne uzupełnienie wizyty w Książu Wielkim.
Na spotkanie z naturą i historią: Ojcowski Park Narodowy na wyciągnięcie ręki
Dla miłośników przyrody i historii, w promieniu 30-35 km od Książa Wielkiego rozciąga się Ojcowski Park Narodowy jeden z najpiękniejszych i najmniejszych parków narodowych w Polsce. To miejsce, które oferuje niezliczone atrakcje, a ja zawsze polecam je każdemu, kto odwiedza Małopolskę. Znajdziecie tu:
- Zamek w Pieskowej Skale: Malowniczo położony renesansowy zamek, perła Szlaku Orlich Gniazd.
- Maczuga Herkulesa: Spektakularna formacja skalna, symbol Ojcowskiego Parku Narodowego.
- Zamek w Ojcowie: Romantyczne ruiny zamku, z których roztacza się piękny widok na dolinę Prądnika.
- Jaskinie: Grota Łokietka i Jaskinia Ciemna, oferujące fascynującą podróż w głąb ziemi.
- Malownicze doliny: Idealne do pieszych wędrówek i podziwiania unikalnej flory i fauny.
Propozycje na dłuższą wycieczkę: Jędrzejów, Pińczów i Ponidzie
Jeśli macie więcej czasu, okolice Książa Wielkiego oferują jeszcze więcej możliwości na dłuższe wycieczki. Warto rozważyć:
- Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie: Znane z unikatowej kolekcji zegarów słonecznych i przyrządów astronomicznych.
- Muzeum Regionalne w Pińczowie: Prezentujące historię i kulturę Ponidzia.
- Ciuchcia Expres Ponidzie: Wąskotorowa kolejka, która oferuje nostalgiczną podróż przez malownicze krajobrazy Ponidzia.
Planujesz wizytę w Książu Wielkim? Praktyczne wskazówki
Jak najłatwiej dojechać samochodem?
Dojazd do Książa Wielkiego jest stosunkowo prosty, zwłaszcza samochodem. Miejscowość leży w województwie małopolskim, przy drodze wojewódzkiej nr 772. Co ważne, znajduje się ona niedaleko trasy krajowej S7, łączącej Kraków z Warszawą. To sprawia, że Książ Wielki jest doskonałym punktem na zaplanowanie przerwy w podróży. Zjazd z S7 jest dobrze oznakowany, więc nie powinniście mieć problemów ze znalezieniem drogi. Położenie to duży atut, który ułatwia włączenie tego miejsca do planu wycieczki.
Gdzie zaparkować i jak zaplanować zwiedzanie?
Przy pałacu "Na Mirowie" dostępny jest bezpłatny, nieutwardzony parking, co jest dużym udogodnieniem. Z uwagi na to, że wnętrza pałacu są niedostępne, na zwiedzanie samego kompleksu pałacowo-parkowego oraz pozostałych zabytków w Książu Wielkim (kościół, ruiny klasztoru) wystarczy Wam około 1,5 do 2 godzin. To idealny czas na spokojny spacer, podziwianie architektury i zrobienie zdjęć. Pamiętajcie, aby uwzględnić ten czas w swoim planie podróży, zwłaszcza jeśli planujecie dalsze wycieczki po okolicy.
Przeczytaj również: Split: Przewodnik po atrakcjach, plażach i sekretach Dalmacji
Kiedy najlepiej odwiedzić Książ Wielki, by w pełni docenić jego urok?
Moim zdaniem, najlepszy czas na odwiedzenie Książa Wielkiego to wiosna lub wczesna jesień. Wiosną park otaczający pałac jest pełen świeżej zieleni i kwitnących roślin, co dodaje uroku całej scenerii. Jesienią z kolei drzewa mienią się paletą barw, tworząc malownicze tło dla renesansowej architektury. Unikam szczytu lata ze względu na upały, choć i wtedy jest to przyjemne miejsce. W tych porach roku pogoda jest zazwyczaj sprzyjająca do spacerów, a światło idealne do fotografowania. To pozwoli Wam w pełni docenić piękno i spokój tego miejsca.
